Nhân vật lịch sử

Danh nhân - Tô Thế Huy

 

Danh nhân - Tô Thế Huy (1666 - ?)

 

Người xã Bình Đăng (cùng gọi là Bằng Đắng), huyện Bạch Hạc, phủ Tam Đái, tỉnh Sơn Tây, nay là thôn Bình Trù, xã Cao Đại, huyệnVĩnh Tường.

Năm 32 tuổi, đỗ Đệ tam giáp đồng Tiến sĩ xuất thân khoa Đinh Sửu, niên hiệu Chính Hòa (1697) đời vua Lê Hy Tông; giữ các chức Hữu Thị lang, phó sứ đoàn sang triều Thanh tuế cống, Tả Thị lang bộ Lễ, Tả Thị lang bộ Công. Tháng 12 (năm 1725), ông bị truất xuống chức Hữu Thị lang. Bởi vì có nhiều viên quan làm việc trưng thu tiền thuế đã tham nhũng, ẩn lậu, Tô Thế Huy lấy tư cách là Công bộ Tả Thị lang làm công việc phúc tham, lại giảm tội cho chúng (nguyên văn chép là "Thất xuất", nghĩa là kết án nhẹ kẻ phạm tội nặng). Triều thần xử lại bản án tha tội bọn tham nhũng, còn Tô Thế Huy thì bị giáng chức vì xử không đúng về theo phép nước.

Sau đó, ông lại được thăng Tả Thị lang bộ Lễ, vào hầu tòa Kinh Diên. Đến tháng Năm năm Nhâm Tí (1732), Uy Vương Trịnh Giang cùng với một số viên đại thần ngấm ngầm bàn kế mưu phản định phế vua Lê Duy Phường để lập vua Lê Thuần Tông. Khi ấy, Tô Thế Huy đang làm việc ở tòa Kinh Diên, bị coi bầy tôi giảng dụ (hầu giảng cho nhà vua) mà chỉ dựa dẫm, không biết giúp đỡ vua về mặt đạo đức, nên biếm chức ông cho làm Thừa chính sứ ở Yên Quảng. Tô Thế Huy là người giỏi về khoa chiêm, thường dâng sách âm dương cho vua Duy Phường, vì vậy Trịnh Giang và một số triều thần muốn truất vua Duy Phường thì phải tìm cách loại bỏ Tô Thế Huy.

Cuối đời, ông về ở quê nhà và tiếp tục công việc tàng thư mà ông có dịp lưu trữ từ khi làm quan ở bộ Lễ. Ông xây ở sau vườn nhà một ngôi nhà gỗ 3 gian lợp ngói, gọi là vân đài để chứa sách. Trong số đó, hầu hết là cất giữ thần phả của các làng xã ở miền đồng bằng và trung du Bắc bộ. Ông mất ngày 24 tháng Tư (chưa rõ năm).

Thơ văn của ông còn lại có bài kí Phụng tự La công sinh từ bi kí (bia sinh từ hệ La ở xã Đức Thắng, huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang). Một bài tựa viết cho sách Quần hiền phú tập vào năm Bảo Thái 10 (1728). Bài trướng mừng Tiến sĩ Nguyễn Bá Lân thi đỗ có tiêu đề Cổ Đô thượng thư quan đăng Tiến sĩ hạ tập, chép trong sách Bách Liêu thi văn tập.

 

BBT

Ngày đăng: 02/04/2014
  • Tiêu đề *
  • Người gửi *
  • Email*
  • Nội dung bình luận*
Các tin cùng chuyên mục