Di sản văn hóa

Mạch nguồn văn hóa Vĩnh Tường. Bài 1: Đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”

“Muốn phát triển bền vững thì phải có văn hoá mà nền tảng của văn hóa chính là con người. Con người được giáo dục thế nào, con người được dung dưỡng ra sao, con người ứng xử với nhau theo những chuẩn mực nào?...”. Đó là trăn trở của đồng chí Bí thư Huyện ủy Vĩnh Tường Lê Minh Thịnh trong quá trình vận dụng tinh thần Nghị Quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng và tinh thần Nghị quyết Đại hội XVI của Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc để lãnh đạo và chỉ đạo phát triển kinh tế xã hội trong năm 2016 và những năm tiếp theo.

 

Vĩnh Tường là huyện ở vị trí đỉnh đầu phía thượng nguồn của tam giác châu thổ sông Hồng, là huyện lớn nhất tỉnh Vĩnh Phúc, có diện tích đất tự nhiên hơn 144 km2, gồm 26 xã, 3 thị trấn, dân số hơn 21 vạn  người, với 189 thôn, làng, tổ dân phố được hình thành từ 104 làng cổ. Thu nhập bình quân đầu người của Vĩnh Tường  từ 18,75 triệu đồng năm 2010 tăng lên đạt 29 triệu đồng năm 2015, đang phấn đấu tăng lên 32 triệu đồng trong năm 2016, thuộc diện cao của tỉnh Vĩnh Phúc.

Chuyển động từ nhận thức của người đứng đầu cấp ủy Đảng định hướng phát triển kinh tế xã hội trong 5 năm tới của huyện Vĩnh Tường rất chú trọng xây dựng nền tảng văn hóa, phát huy sức mạnh của cộng đồng để phát triển bền vững. Điều đó được thể hiện sinh động kết quả của “Ý Đảng hợp với lòng dân” quyết tâm triển khai dự án xây dựng Đền liệt sỹ Vĩnh Tường với đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” và “Đền ơn đáp nghĩa”, tri ân tổ tiên và các anh hùng, liệt sỹ đã ngã xuống. Đây là công trình văn hóa tâm linh lớn nhất của Vĩnh Tường hiện nay, thuộc diện hoành tráng, độc đáo và là huyện đầu tiên xây dựng đền thờ liệt sỹ của tỉnh Vĩnh Phúc.

 

Trưởng phòng Văn hóa - Thông tin Vũ Đức Kim (thứ 3 từ bên phải sang)

giới thiệu về nội dung văn bia đặt tại nhà tiền bái Đền thờ liệt sỹ huyện Vĩnh Tường

 

Trong điều kiện ngân sách nhà nước còn eo hẹp, chưa có khả năng đầu tư lớn nhưng khi  cấp ủy đảng, chính quyền quyết định thực hiện dự án xây dựng “Đền liệt sỹ huyện Vĩnh Tường” trên khuôn viên 25.670 m2 để thờ, tri ân 3.635 liệt sỹ là con em của huyện đã hy sịnh trong hai cuộc kháng chiến chống đế quốc Pháp, Mỹ và chiến tranh bảo vệ biên giới phía Nam, phía Bắc với tổng mức đầu tư hơn 65 tỷ đồng bằng nguồn “xã hội hóa” là chủ yếu, được người dân đồng thuận, nhất trí cao. Dự án “Đền liệt sỹ huyện Vĩnh Tường”do Công ty TNHH Thiết Mộc lập và Trung tâm quy hoạch xây dựng Phú Thọ, Công ty tư vấn xây dựng và thiết kế kiến trúc Thích Ứng thiết kế.

Trong ngày đầu tiên phát động quyên góp  xây đền liệt sĩ, cán bộ, đảng viên, doanh nhân, người dân huyện Vĩnh Tường đã  ủng hộ hơn 11 tỷ đồng. Đáng kể nhất là Công ty cổ phần tập đoàn Phúc Sơn đứng chân trên địa bàn huyện Vĩnh Tường đóng góp chủ lực trong đầu tư xây dựng “Đền liệt sĩ huyện Vĩnh Tường”. Tập đoàn FLC cũng đóng góp 1 tỷ đồng...Riêng gia đình cụ Nguyễn Văn Thạch ở xã Tân Cương đóng góp 1 tỷ đồng... Từ thực tiễn đó, cấp ủy Đảng, chính quyền huyện Vĩnh Tường thấm thía lời dạy của Bác Hồ “Dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong”.

 

Nhà tiền bái, trung bái và hậu cung đền thờ liệt sĩ huyện Vĩnh Tường cơ bản hoàn thành

 

Sau gần hai năm triển khai với sự đảm nhiệm thi công của Công ty Cổ phần Tập đoàn Phúc Sơn, đến nay, các hạng mục chính giai đoạn 2 của Dự án đã được hoàn thành. Các hạng mục công trình của khu đền chính với 3 tòa nhà: Tiền bái, trung bái và hậu cung với kiến trúc kiểu chữ “Công” truyền thống, cùng với cổng vào khu nghĩa trang, lầu thông linh, sân lễ hội được xây dựng hài hòa, biểu hiện sâu sắc triết lý âm dương, ngũ hành. Điều đặc biệt là, cho đến thời điểm này, kinh phí xây lắp 3 tòa nhà tiền bái, trung bái và hậu cung trị giá 20 tỷ đồng do Công ty Cổ phần Tập đoàn Phúc Sơn phát tâm công đức.

Phần nội thất bên trong đền cũng được bài trí bảo đảm đăng đối, thứ tự, lớp lang với các bức đại tự, hoành phi, câu đối, văn bia, án gian, cửa võng, lư hương, bát bửu, chuông, trống. Mặc dù còn một số hạng mục chưa kịp hoàn thành, song có thể thấy hình thức, quy mô kiến trúc cùng với hệ thống văn bia, đồ thờ tự đã hòa quyện, hợp thành một chỉnh thể không gian văn hóa tâm linh mà ai tới đây đều có thể cảm nhận được.

 

Gian giữa hậu cung là ban thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh

 

Dịp đầu xuân Bính Thân, chúng tôi được Trưởng phòng Văn hóa – Thông tin huyện Vĩnh Tường Vũ Đức Kim hướng dẫn vào thăm, thắp hương hậu cung đền thờ liệt sỹ huyện này thật tráng lệ. Cột nhà hậu cung đều bằng gỗ lim nhập từ Nam Phi, có đường kính 60 cm, trong đó có những cột cao tới 5 mét. Hậu cung đền thờ được bài trí khoa học; gian chính giữa là bàn thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh với bức tượng lớn; gian bên phải thờ chân linh chư vị anh hùng, liệt sỹ; bên trái thờ chân linh chư vị mẹ Việt Nam anh hùng của huyện Vĩnh Tường đồng tọa vị.

Nơi tụ hội khí thiêng của vùng đất địa linh nhân kiệt Vĩnh Tường là nhà tiền bái khắc tên tuổi, địa chỉ 3.637 liệt sỹ trên đá hoa cương. Trong nhà tiền bái có hai bia đá xanh đặt trên 2 rùa đá. Mỗi bia và rùa đá này nặng 5 tấn thuộc loại lớn và hoành tráng nhất ở Vĩnh Phúc hiện nay. Loại đá xanh hoa cương này mua từ Ninh Bình về thật là kỳ công. Đơn vị thi công đã phải dùng cần cẩu lớn loại 70 tấn để cẩu bia trên lưng rùa đá đặt đúng vị trí ở nhà tiền bái.

Mạch nguồn văn hóa của Vĩnh Tường được thể hiện đậm nét, tuôn chảy trong hai áng văn bia do Giaos sư - Anh hùng lao động Vũ Khiêu soạn, lập mùa Thu năm Giáp Ngọ (2014). Trong đó, văn bia bên trái đúc kết “Truyền thống vẻ vang”và văn bia bên trái nói về “Tương lai rộng mở”, đã phác thảo Vĩnh Tường là miền quê văn hiến, anh hùng, với truyền thống “sùng văn, trọng võ”. Nhân dân Vĩnh Tường “lớp cha trước, lớp con sau”, luôn có những đóng góp vẻ vang vào tiến trình lịch sử dựng nước và giữ nước hào hùng của dân tộc. Bước vào kinh tế thị trường, Vĩnh Tường chú trọng bảo tồn di sản dân gian, hát ghẹo, hát xoan, chèo cổ. Xóm thôn đổi mới, vượt qua đói nghèo, phường phố văn minh, tiếp nhận trào lưu tiến bộ. Tự hào mảnh đất linh thiêng. Rạng rỡ một vùng cẩm tú. 

 

 

Bài trí hậu cung đền thờ liệt sĩ huyện Vĩnh Tường (Vĩnh Phúc)

 

Đến thăm Đền thờ liệt liệt sỹ huyện Vĩnh Tường, ngược dòng lịch sử, chúng ta biết được mạch nguồn văn hóa với truyền thống vẻ vang của người dân nơi đây. Tiếp nối sự nghiệp Hùng Vương, hình ảnh nữ tướng Lê Ngọc Trinh, người con quê hương Lũng Hòa (Vĩnh Tường), với tài thao lược, vào những năm đầu Công nguyên, đã phò giúp Hai Bà Trưng đánh đuổi quân Đông Hán, thu lại 65 thành trì, được Vua Bà phong chức Đại tướng quân, và ban tặng 8 chữ “Quần thoa hào kiệt, dũng lược tuyệt trần”.

Dưới triều Lý Cao Tông, Vĩnh Tường có tướng quân Nguyễn Văn Nhượng, quê Tứ Trưng, đã có công cầm quân đánh dẹp giặc Chiêm Thành, góp phần giữ yên bờ cõi Đại Việt.

Thời nhà Trần, trong các cuộc kháng chiến chống quân Nguyên - Mông lần thứ 2, thứ 3, nhân dân Vĩnh Tường đã giúp tướng Trần Nhật Duật tổ chức nhiều trận chiến đấu gan dạ, anh dũng, bảo toàn lực lượng và đánh thắng quân giặc ở khu vực Bạch Hạc, cùng với cả dân tộc lắng sâu vào ý thơ của vua Trần Nhân Tông: “Xã tắc hai phen chồn ngựa đá; Non sông nghìn thuở vững âu vàng”.

Trong cuộc kháng chiến chống quân Minh, nhân dân Vĩnh Tường đã hăng hái tham gia chiến đấu, cùng nghĩa quân Lê Lợi lập nên những chiến công hiển hách ở Bình Lệ Nguyên, Cầu Sa Lộc, thành Tam Giang cùng với cả dân tộc cất vang lời Đại cáo: “Nghìn năm vết nhục nhã sạch làu; Muôn thuở nền thái bình vững chắc”.

Thời thuộc Pháp, truyền thống yêu nước đó một lần nữa lại được người dân Vĩnh Tường tiếp nối, với những tên tuổi ghi vào lịch sử, như Đội Cấn, quê Vũ Di - lãnh đạo Cuộc khởi nghĩa Thái Nguyên năm 1917; Nguyễn Thái Học, quê Thổ Tang - lãnh tụ Việt Nam Quốc dân Đảng yêu nước, lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Yên Bái năm 1930.

Trong các cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược, trong chiến tranh biên giới bảo vệ Tổ quốc, đã có hàng vạn thanh niên Vĩnh Tường hăng hái lên đường chiến đấu và phục vụ chiến đấu trên khắp các mặt trận trong Nam, ngoài Bắc và làm nghĩa vụ quốc tế tại nước bạn Lào, Campuchia. Đã có hàng ngàn cán bộ, chiến sỹ và người dân Vĩnh Tường đã hy sinh hoặc bỏ lại một phần xương máu nơi chiến trận, hoặc phải gánh chịu thương tích, bệnh tật suốt đời. Tiêu biểu trong số những người con yêu quý ấy của Vĩnh Tường, có Anh hùng liệt sỹ Nguyễn Viết Xuân, với lời hô “Nhằm thẳng quân thù, bắn” đã trở thành biểu tượng của sức mạnh tinh thần và ý chí của tuổi trẻ cả nước, quyết không run sợ và khuất phục trước kẻ thù hung bạo.

Tổng kết hai cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Vĩnh Tường có392 Bà mẹ Việt Nam Anh hùng; 3.637 liệt sỹ; 1.725 thương binh; 539 bệnh binh; 497 nạn nhân chất độc da cam; hàng trăm gia đình có công với nước; huyện và 14 xã, thị trấn được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ kháng chiến chống Pháp; 6 cá nhân được truy tặng, phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang Nhân dân...

Hiện đơn vị xây dựng đang thi công tiếp gò thông linh bến trái, lầu hóa vàng, tả vu, hữu vu hai bên Đền liệt sỹ và tường rào bao quanh Đền sẽ hoàn thành vào năm tới. Tuy chưa hoàn thành nhưng nhân dân và du khách thập phương bắt đầu đến thắp hương, chiêm bái công trình văn hóa tâm linh tiêu biểu này.

Như vậy, sau nhiều năm ấp ủ, Đảng bộ, chính quyền và nhân nhân Vĩnh Tường ấm lòng hơn khi Đền thờ liệt sỹ với các hạng mục chính uy nghi, bề thế, thoáng mát và thanh tịnh đã hoàn thành. Công trình thể hiện tâm huyết, tình cảm, trách nhiệm của lãnh đạo huyện, nguyện vọng của thân nhân liệt sỹ và của mọi người dân, trong đó có sự đóng góp vô tư về tiền của, công sức của nhiều tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân trong và ngoài huyện.

Trên địa bàn huyện Vĩnh Tường, tại vị trí trung tâm huyện lỵ có thêm một công trình văn hóa tâm linh, một công trình được thiết kế và xây dựng có sự kế thừa một cách nhuần nhuyễn và sâu sắc các giá trị truyền thống, kết hợp với các yếu tố hiện đại, ghi công, tôn vinh, tri ân các anh hùng liệt sỹ và các vị tiền nhân có công với nước trên địa bàn huyện. Nơi đây sẽ trở thành điểm du lịch văn hóa  tâm linh, thu hút du khách gần xa.

 

Theo Vũ Xuân Bân – Nguyễn Tiến Dũng (vanhien.vn)   

              Đón xem tiếp Bài 2: Phác thảo “Quán thơ” Hồ Xuân Hương

 

Ngày đăng: 29/03/2016
  • Tiêu đề *
  • Người gửi *
  • Email*
  • Nội dung bình luận*