Trao đổi - Nghiên cứu

Phòng, chống bạo lực gia đình là trách nhiệm không của riêng ai

Gia đình là tế bào của xã hội - là tập hợp những người gắn bó với nhau do hôn nhân, quan hệ huyết thống hoặc do quan hệ nuôi dưỡng, làm phát sinh các nghĩa vụ và quyền giữa họ với nhau. Có thể nói, gia đình được coi là nơi yên bình nhất của con người, là nơi mà con người tìm được sự chia sẻ và yêu thương, là nơi tiếp sức cho con người có nhiều nghị lực để vượt qua những áp lực trong công việc và các thử thách hay khó khăn bên ngoài xã hội. Quan hệ gia đình giữa chồng và vợ, cha mẹ và con cái, anh chị em với nhau là quan hệ tình cảm thiêng liêng và ấm áp. Từ trước đến nay, gia đình luôn luôn được coi là tổ ấm, là nơi thỏa mãn những nhu cầu tình cảm và vật chất của các thành viên và bảo vệ họ trước những căng thẳng trong cuộc sống.

 

Tranh minh họa

 

Chính vì vậy, sự xuất hiện ngày càng mạnh mẽ của hiện tượng bạo lực gia đình đã làm cho rất nhiều thành viên trong các gia đình rơi vào trạng thái bất ổn thật sự. Mái ấm gia đình không còn bình lặng vì sự xuất hiện ngày càng nhiều của nạn bạo lực gia đình. Vấn nạn này đã để lại nhiều nỗi đau về cả vật chất lẫn tinh thần cho người vợ, trẻ em, những nạn nhân được coi là đối tượng chịu nhiều hậu quả trực tiếp và nặng nề của bạo lực gia đình.

Trong xã hội hiện nay, bạo lực gia đình diễn ra dưới nhiều hình thức khác nhau như đánh đập, hành hạ, gây thương tích cho nạn nhân, cưỡng hiếp, khủng bố tinh thần, cô lập nạn nhân trước những mối quan hệ gia đình cũng như xã hội, bao vây kinh tế, kiểm soát tiền bạc, v.v ... Những hành vi bạo lực đó gây ra những tiêu cực về mặt xã hội, dẫn đến sự bất ổn trong quá trình phát triển của gia đình và xã hội.

Ở bài viết này chúng tôi xin đi vào phân tích nội dung và một số nguyên nhân chủ yếu gây ra tình trạng bạo lực trong gia đình. Trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp phòng chống bạo lực gia đình (BLGĐ) trên địa bàn huyện Vĩnh Tường.

 

 

  CLB phát triển bền vững xã Bồ Sao

   

Phòng Văn hóa và Thông tin đã tích cực hướng dẫn các xã, thị trấn thực hiện đường dây nóng và địa chỉ tin cậy phòng chống bạo lực gia đình. Tính đến nay toàn huyện có: 29 đường dây nóng (số máy điện thoại thường trực công an xã), 91 địa chỉ tin cậy (gia đình các Bí thư chi bộ, trưởng thôn, trưởng đoàn thể, lãnh đạo địa phương). Theo số liệu thống kêt trên địa bàn huyện Vĩnh Tường, từ đầu năm 2014 đến nay có 19 vụ bạo lực gia đình trong đó có 6 vụ bạo lực tinh thần, 13 vụ bạo lực thân thể. Nguyên nhân chủ yếu do mâu thuẫn giữa các thành viên trong gia đình, đánh đập ngược đãi vợ con do uống rượu say, ghen tuông, quan hệ bất chính. Hầu hết các vụ bạo lực gia đình đều được giải quyết hòa giải ở cơ sở không có vụ nào đặc biệt nghiêm trọng đến tính mạng. Các xã, thị trấn đã áp dụng biện pháp góp ý, phê bình trong cộng đồng dân cư được 12 vụ ở Vĩnh Sơn, Phú thịnh, Cao Đại, Tân Tiến, Vĩnh Ninh, Thượng Trưng...), tạm giữ xử phạt hành chính 4 vụ ở Vĩnh Ninh, Tân Tiến. Các vụ bạo lực gia đình xảy ra cũng có nguyên nhân từ các vụ cưới tảo hôn, trong năm 2014 có 17 vụ cưới tảo hôn ở Tam Phúc, Nghĩa Hưng, Tân Tiến, Lũng Hòa, Ngũ kiên, Yên Bình... Căn cứ kết quả hoạt động của các Câu lạc bộ gia đình phát triển bền vững (GĐPTBV) và nhóm phòng, chống BLGĐ trên địa bàn huyện. Phòng Văn hóa và Thông tin lựa chọn 02 câu lạc bộ GĐPTBV và nhóm phòng, chống BLGĐ tiêu biểu xuất sắc ở xã Ngũ Kiên và Thượng Trưng tham dự Lễ phát động Tháng thí điểm hành động phòng, chống bạo lực gia đình và nhận biểu dương, khen thưởng của tỉnh, 02 câu lạc bộ gia đình phát triển bền vững và nhóm phòng, chống BLGĐ ở Vũ Di và Bồ Sao được BCĐ tỉnh cấp cho 02 tủ thuốc để làm nhiệm vụ sơ cứu ban đầu khi có bạo lực xảy ra. Ngoài ra hàng năm Phòng văn hóa và Thông tin tổ chức lớp tập huấn nghiệp vụ công tác Gia đình, cấp tài liệu tuyên truyền đầy đủ đến 29 xã, thị trấn, 189 thôn, làng, tổ dân phố.

Xét trên góc độ xử lý các trường hợp có hành vi bạo lực trong gia đình, pháp luật đã có những quy định cụ thể và những trường hợp được phát hiện đều đã xử lý thật nghiêm minh. Có thể liệt kê một số quy định của nhà nước đối với hành vi bạo lực gia đình đó là Luật phòng, chống bạo lực gia đình đã quy định rất cụ thể hành vi nào được xem là bạo lực gia đình. Ngoài ra, trong xử lý hình sự thì điều 151 của Bộ luật hình sự cũng đã thể hiện tính nghiêm minh của pháp luật đối với những kẻ có hành vi bạo lực gia đình. Chỉ thị số 16/2008/CT-TTg ngày 30/5/2008 của Thủ tướng Chính phủ về việc tổ chức triển khai thi hành Luật PCBLGĐ; Kế hoạch số 3838/KH-UBND ngày 26/8/2008 của UBND tỉnh Vĩnh Phúc về việc triển khai thi hành Luật PCBLGĐ giai đoạn 2008-2015; Quyết định số 745/QĐ-UBND ngày 26/9/2013 UBND huyện Vĩnh Tường thành lập BCĐ thực hiện Luật phòng chống BLGĐ huyện Vĩnh Tường do đồng chí Phó Chủ tịch UBND huyện làm Trưởng ban. Ban chỉ đạo đã phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên phụ trách các xã, thị trấn, cơ quan, đơn vị. Tham mưu với UBND huyện ban hành Kế hoạch số 1328/KH-UBND ngày 11/9/2014 về việc hưởng ứng tháng hành động phòng, chống bạo lực gia đình tỉnh Vĩnh Phúc năm 2014 và Kế hoạch số 1391/KH-UBND ngày 24/9/2014 tổ chức các hoạt động nhân ngày Quốc tế hạnh phúc 20 tháng 3 hàng năm. Phòng Văn hoá- Thông tin đã xây dựng kế hoạch số 03/KH-VHTT ngày 20/02/2014 về hướng dẫn thực hiện công tác gia đình năm 2014.

Hậu quả của bạo lực gây ra là một nỗi đau đặc biệt nghiêm trọng, nó không chỉ gây tổn thương đến cuộc sống, sức khỏe, danh dự của các thành viên trong gia đình mà còn vi phạm tới các chuẩn mực đạo đức xã hội, tiếp tay cho sự gia tăng các tệ nạn như: mại dâm, ma túy, người lang thang, tội phạm vị thành niên, nạn buôn bán  phụ nữ và trẻ em ...

Có thể nói các cấp chính quyền chưa xây dựng được phương án điều tra thực trạng bạo lực gia đình một cách đồng bộ và sâu rộng nên chưa có các kế hoạch và giải pháp cụ thể. Hình thức đưa ra để giảm bớt bạo lực gia đình hiện nay chủ yếu tập trung vào công tác tuyên truyền giáo dục, chưa bố trí đầy đủ cán bộ chuyên trách làm công tác gia đình ở cơ sở, hầu hết các địa phương đều phân công cán bộ văn hóa kiêm nhiệm nên việc tổ chức phòng chống bạo lực gia đình chưa cao. Tại các địa phương nơi có hành vi bạo lực gia đình, chưa có chế tài phòng chống bạo lực gia đình  hiệu quả. Còn rất nhiều hành vi bạo lực gia đình đang diễn ra trong cộng đồng xã hội chưa bị phát hiện và ngăn chặn kịp thời nên nhiều vụ việc khi đã phát hiện được thì hậu quả xảy ra đã rất nghiêm trọng và muộn màng. Vẫn còn rất nhiều thành viên trong xã hội quan niệm bạo lực gia đình là chuyện riêng của từng gia đình, vì vậy mà việc xử lý và phát hiện nhằm ngăn chặn bạo lực xảy ra vẫn còn gặp rất nhiều khó khăn và bất cập.

  

   Tháng thí điểm phòng, chống bạo lực gia đình tỉnh Vĩnh Phúc năm 2014

 

Ðiều đáng quan tâm nữa là một số nạn nhân của bạo lực gia đình có tâm lý cam chịu, không muốn tố cáo, sợ "vạch áo cho người xem lưng". Nhiều vụ bạo lực gia đình gây hậu quả nghiêm trọng nhưng hình phạt dường như còn quá nhẹ. Vì vậy tính phòng ngừa răn đe còn hạn chế.

Phòng, chống bạo lực gia đình phải được kết hợp đồng bộ với nhiều giải pháp, song lấy phòng ngừa là chính; cần chú trọng trước hết là công tác tuyên truyền, giáo dục về gia đình và làm tốt công tác tư vấn hòa giải và đi đôi với phòng, chống tệ nạn xã hội.

Làm tốt công tác tuyên truyền sẽ giúp thay đổi nhận thức, hành vi trong ứng xử về gia đình, từ đó dần xóa bỏ bạo lực gia đình, đề cao truyền thống tốt đẹp của con người, gia đình Việt Nam. Hoạt động truyền thông cần nêu rõ nguyên nhân bạo lực gia đình là sự bất bình đẳng giới, là tư tưởng "trọng nam khinh nữ", phân biệt địa vị, vai trò của phụ nữ và nam giới trong gia đình. Những năm gần đây chiến dịch truyền thông phòng, chống bạo lực gia đình đã được phát động với khẩu hiệu: "Mình là đàn ông, mình chống bạo lực gia đình" hướng tới số đông nam giới.

Xây dựng các thiết chế gia đình bền vững được coi là giải pháp nội lực để phòng tránh bạo lực gia đình. Vì vậy đòi hỏi các tổ chức đảng, chính quyền, mặt trận đoàn thể xây dựng được quy chế, quy ước nhằm hạn chế mâu thuẫn có thể bùng nổ thành xung đột, tạo dựng hình ảnh gia đình chuẩn mực: No ấm, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc và phát triển bền vững.

 

                                                                  Lê Văn Thắng             

                                             Phó trưởng Phòng Văn hóa và Thông tin

 

 

 

 

Ngày đăng: 25/12/2014
  • Tiêu đề *
  • Người gửi *
  • Email*
  • Nội dung bình luận*